Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

Oscars και Ελλάδα




Τα Oscars παραμένουν το ετήσιο, μεγαλειώδες ραντεβού του κινηματογράφου με την ιστορία.Σχεδόν έναν αιώνα τώρα βραβεύονται οι καλύτερες ταινίες, ηθοποιοί αλλά κα συντελεστές και η αλήθεια είναι ότι το χρυσό αγαλματάκι είναι εκείνο που ονειρεύονται όλοι όσοι ασχολούνται με τη βιομηχανία του κινηματογράφου. 

Το έχουν αποκτήσει εκατοντάδες μεταξύ των οποίων υπάρχουν και 6 Έλληνες που έμειναν στην ιστορία. Κατίνα Παξινού, Μάνος Χατζιδάκης, Βαγγέλης Παπαθανασίου, Κώστας Γαβράς, Θεώνη Βαχλιώτη-Όλντριτζ και Βασίλης Φωτόπουλος. Όλοι τους είναι θρύλοι και καθένας ξεχωριστά ο σημαντικότερος στον τομέα του. 

                                           ...........................................

Κατίνα Παξινού, Όσκαρ Β’ Γυνακείου Ρόλου: 

Τρία μόλις χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» η Paramount Pictures αγοράζει τα δικαιώματα του βιβλίου έναντι του συγκλονιστικού για την εποχή ποσού των 150.000 δολαρίων! Σκηνοθέτης είναι ο Σαμ Γουντ, ο πρωταγωνιστικός ανδρικός ρόλος πάει στον Gary Cooper ενώ την «Μαρία» υποδύεται η Ingrind Bergman. Οι υπεύθυνοι του studio, δυσκολεύτηκαν πολύ με την «Pilar», την Ισπανίδα πατριώτισσα και σύντροφο του αρχηγού των ανταρτών. Όσα δοκιμαστικά κι αν έκαναν δεν μπορούσαν να βρουν την ιδανική.

Κάποιους από τους υπεύθυνους σκέφτηκε την Κατίνα Παξινού που κάνει ήδη επιτυχία στο Broadway. Της τηλεφωνούν και η συνομιλία θεωρείται θρυλική και η ίδια την έχει αφηγηθεί με τον γνωστό της χιουμοριστικό τρόπο σε συνέντυεξή της: «Ο συνομιλητής μου με ρώτησε αν είχα παίξει στον κινηματογράφο και απάντησα όχι. Με ρώτησε αν ήθελα να πάω στο Χόλιγουντ και απάντησα πάλι όχι. Τέλος, με ρώτησε, αν ήμουν διατεθειμένη να λάβω μέρος σε ένα φιλμ της Paramount και απάντησα πάλι όχι.

Πριν καλά καλά κλείσει το τηλέφωνο το είχε ήδη μετανιώσει. «Η Μonique McCall, η μάνατζέρ μου, όταν της είπα πόσο πολύ είχα στενοχωρηθεί, ενθουσιάστηκε. Μου είπε ότι αν είχα δεχτεί αμέσως, θα είχα κάνει ένα μεγάλο σφάλμα. Η άρνησή μου, θα προκαλούσε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στους παραγωγούς οι οποίοι θα με αναζητούσαν σύντομα». Ακριβώς αυτό συνέβη. Οι άνθρωποι της Paramount επανήλθαν και της ζήτησαν να κάνει δοκιμαστικό για το ρόλο της Pilar. Κι εκείνη με το γνωστό της ταπεραμέντο και την έντονη προσωπικότητα αρνήθηκε. Πίστευε πως κανένα δοκιμαστικό, δεν μπορεί να καταγράψει το βάθος της ερμηνείας της. Δεν ήταν αυτός ο τρόπος να καταλάβουν πώς θα αποδώσει το ρόλο. Μετά από συζητήσεις εβδομάδων δέχτηκε μεν να κάνει ένα δοκιμαστικό αλλά με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο. Η Paramount έστειλε μια κάμερα στο ξενοδοχείο της στη Νέα Υόρκη κι εκείνη στάθηκε ατρόμητη μπροστά της φορώντας ένα μαύρο, βραδινό φόρεμα λέγοντας: «Είμαι η Κατίνα Παξινού. Ξέρω καλά πως με προορίζετε για το ρόλο της Pilar και σας τονίζω πως έχω νιώσει τόσο καλά αυτή τη γυναίκα, ώστε όχι μόνο μπορώ να παίξω το ρόλο της, αλλά να μιλήσω και να γελάσω όπως τη φαντάστηκε ο ίδιος ο συγγραφέας. Επειδή όμως έχω μια φήμη, που δεν εννοώ να τη χάσω με μια γελοία δοκιμή, σας λέω πως δεν θα γυρίσω καμία δοκιμαστική σκηνή ως Pilar, παρά μονάχα όταν συζητήσω τις απόψεις μου με τον ίδιο τον (σ.σ. σκηνοθέτη) Sam Wood . Διαφορετικά, κύριοι, λυπάμαι, αλλά δεν θα μπορέσω να σας ευχαριστήσω. Χαίρετε!».

Ο ρόλος της ήταν δικός της. Στις 2 Μαρτίου του 1944, στην 16η Τελετή Απονομής των Oscars ήταν η πρώτη Ελληνίδα που κράτησε στα χέρια της το χρυσό αγαλματίδιο. Παράλληλα ήταν και η πρώτη μη Αμερικανίδα που βραβεύτηκε ενώ στον συγκινητικό της λόγο είπε: «Το Όσκαρ δεν είναι δικό μου. Ανήκει στην Ελλάδα. Θα ήθελα να αφιερώσω αυτό το βραβείο στους συναδέλφους μου στο Εθνικό Θέατρο της ρημαγμένης από τον πόλεμο Αθήνας. Ελπίζω να είναι όλοι τους καλά». 

                                               .........................................

Μάνος Χατζιδάκης, Oscar Καλύτερους Τραγουδιού για τα «Παιδιά του Πειραιά»: 

Ο Μάνος Χατζιδάκης ήταν στενός φίλος με την Μελίνα Μερκούρη και τον Ζυλ Ντασέν. Ήταν εκείνοι που του ζήτησαν να γράψει το τραγούδι για την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» που πρωταγωνιστεί η πρώτη και σκηνοθετεί ο δεύτερος. Στις 17 Απριλίου 1961 κερδίζει το Oscar αλλά δεν είναι εκεί για να το παραλάβει. Οι παρουσιαστές αμήχανοι τον καλούν νατο παραλάβει και προσπαθούν να καλύψουν το χρόνο με χιούμορ. «Είναι ο κύριος Μάνος Χατζιδάκις στην αίθουσα;» ρωτάει η παρουσιάστρια με τον  βασικό παρουσιαστή της βραδιάς Μπομ Χόουπ να απαντά: «Έρχεται με λεωφορείο από τη Γιουγκοσλαβία…». Μιας και ο συνθέτης ήταν άφαντος ο  Μπομπ Χόουπ πήρε στα χέρια του το Όσκαρ του Μάνου Χατζιδάκι, λέγοντας «Περίμενα πάντα αυτή τη στιγμή…». Λίγες εβδομάδες μετά οι υπεύθυνοι των Βραβείων έστειλαν μεν το Oscar στον συνθέτη αλλά χάθηκε κατά τη μεταφορά. Όταν χρειάστηκε να φωτογραφηθεί με αυτό ο Χατζιδάκις δανείστηκε της Παξινού.

Η Ακαδημία Κινηματογράφου του έστειλε ένα αντίγραφο που λέγεται ότι το χρησιμοποιούσε για να στερεώνει την πόρτα. Σε αρκετές συνεντεύξεις τους τα επόμενα χρόνια ο Χατζιδάκις τόνιζε ότι δεν αγάπησε ποτέ ούτε τα «Παιδιά του Πειραιά» ούτε το Όσκαρ. Σε κείμενο τους με τίτλο: «Η Ρωμαϊκή Αγορά έτσι όπως γέννησε τα τραγούδια μου» είχε γράψει: «…Και το επίσημο κράτος με γιόρτασε για το Όσκαρ που πήρα ερήμην μου και έξω απ’ τα δικά μου σχέδια. Πάλεψα χρόνια για ν’ αφαιρέσω αυτό τον «τίτλο τιμής» από την πλάτη μου…».Λέγεται μάλιστα ότι ένα βράδυ του 1963 ο ο Χατζιδάκις δειπνούσε με τη Μαρία Κάλλας στο Παρίσι. Τέσσερις μουσικοί πλησίασαν το τραπέζι τους και άρχισαν να παίζουν τα «Παιδιά του Πειραιά». Η Κάλλας τους ακολούθησε τραγουδώντας χαμηλόφωνα. Όταν τελείωσε το τραγούδι, ο Μάνος έσκυψε και της ψιθύρισε: «Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι η μεγαλύτερη τραγουδίστρια του κόσμου θα τραγουδούσε τόσο μέτρια, αυτό το μέτριο τραγούδι». 

                                      ............................................

Βαγγέλης Παπαθανασίου, Όσκαρ Καλύτερης Πρωτότυπης Μουσικής: Ανήμερα των γενεθλίων του (29 Μαρτίου) του 1982 κερδίζει το Όσκαρ για τη σύνθεση του στην ταινία «Οι δρόμοι της Φωτιάς» που δεν παρέλαβε γιατί τον πήρε ο ύπνος!

 Έμαθε το αποτελέσματα το επόμενο πρωί: «Δεν ξαφνιάστηκα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το περίμενα. Η προηγούμενη βραδιά μου πέρασε όπως όλες τις βραδιές, χωρίς καμία ιδιαίτερη αγωνία, γιατί ξέρω πάρα πολύ καλά ότι συνήθως δεν είμαι από τους μουσικούς που βραβεύονται, αφού η δουλειά μου δεν είναι γραμμένη με προδιαγραφές βραβείων. Γράφω χωρίς ποτέ να υπολογίζω ότι αυτό που κάνω μπορεί να έχει και κάτι άλλο εκτός από την προσωπική μου επαφή με τη μουσική. Τίποτα δεν θα αλλάξει στη ζωή μου, θα είμαι ο ίδιος άνθρωπος, θα έχω τις ίδιες συνήθειες, θα ζω στο ίδιο σπίτι μόνο που θα έχω και ένα Όσκαρ». 

Ο Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου έγινε παγκοσμίως γνωστός ως Vangelis. Αυτοδίδακτος αλλά ευφυής  συνέθετε από τα πέντε του χρόνια και ξεκίνησε στην Ελλάδα την καριέρα του συμμετέχοντας σε πρωτοποριακές progressive rock μπάντες των 60’s όπως ήταν αρχικά οι «Forminx» και στη συνέχεια η εμβληματική «Aphrodite’s child» μαζί με τον Ντέμη Ρούσσο και τον Λουκά Σιδερά.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 φεύγει με τον Ρούσσο για το Παρίσι όπου ξεκινά να πειραματίζεται σε διαφορετικά μουσικά είδη. Στα 70’s είναι πλέον ένας από τους σημαντικότερους και πιο γνωστούς συνθέτες στον κόσμο και πρωτοπόρος της ηλεκτρονικής ορχηστρικής μουσικής. Όσον αφορά στην πηγή έμπνευσης είχει πει σε μία από τις συνεντεύξεις του: «Δεν είναι θέμα έμπνευσης. Η μουσική υπάρχει παντού και το μόνο που πρέπει είναι να την εντοπίσεις. Εγώ στις ταινίες ειδικά, λειτουργώ ως το κανάλι μέσω του οποίου η μουσική αναδύεται από το χάος του θορύβου που προκαλούν οι κινηματογραφικές εικόνες».

                                  ..................................................

Κώστας Γαβράς: Όσκαρ Διασκευασμένου Σεναρίου  για την ταινία «Ο Αγνοούμενος»: 

Ο Γαβράς κέρδισε το υπέρτατο βραβείο το 1983. Ο Γαβράς δεν ήταν εκεί και το παρέλαβε  ο συν-σεναριογράφος της ταινίας Ντόναλντ Στιούαρτ. Ηταινία που βασιζόταν στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Χάουζερ που αναφέρεται στην αληθινή ιστορία του Αμερικανού δημοσιογράφου, Τσάρλι Χόρμαν, που εξαφανίστηκε στη Χιλή του Πινοσέτ. Ο Κωνσταντίνος Γαβράς γεννήθηκε στα Λουτρά Ηραίας Αρκαδίας στις 12 Φεβρουαρίου 1933 και μεγάλωσε στην Αθήνα. Ενταγμένος στην Αριστερά, όπως και ο πατέρας του έφυγε για το Παρίσι το 1952, λόγω του δυσμενούς πολιτικού κλίματος στη χώρα. Σπούδασε αρχικά Φιλολογία στην Σορβόνη και στη συνέχεια στη Σχολή Κινηματογράφου του Παρισιού (IDHEC). Ξεκίνησε την κινηματογραφική του σταδιοδρομία ως βοηθός σκηνοθέτης, κοντά σε γνωστά ονόματα του γαλλικού κινηματογράφου όπως Ιβ Αλεγκρέ, Ρενέ Κλεμάν, Ρενέ Κλερ και Ζακ Ντεμί. Η ταινία που τον έκανε παγκοσμίως γνωστό είναι το «Ζ» (1963) που είναι βασισµένο στο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού για τη δολοφονία του βουλευτή της Ε∆Α Γρηγόρη Λαµπράκη και προτάθηκε για Oscar Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Ο ίδιος μάλιστα στη βιογραφία του έχει διηγηθεί με υπέροχο τρόπο εκείνη την αξέχαστη βραδιά.

« Παρ’ όλες τις ελπίδες µας και τις πέντε υποψηφιότητες, εκείνο το βράδυ δεν πήραµε παρά µόνον δύο: για το µοντάζ και ως η καλύτερη ξένη ταινία για την Αλγερία. Η µεγαλύτερη απογοήτευση ήταν για τον Ρούγκοφ, που µου εξηγούσε ότι κάθε ‘Οσκαρ αντιστοιχούσε σε περίπου ένα εκατοµµύριο δολάρια παραπάνω στο box-office. Της καλύτερης ταινίας, πολλὰ εκατοµµύρια. Αυτὰ τα «πολλά εκατοµµύρια» θα τα εισέπραττε το «Midnight Cowboy» µε τον Ντάστιν Χόφφµαν και τον Τζον Βόιτ.  Βγαίνοντας, βλέπω έναν κοντούλη κύριο να εγκαταλείπει την παρέα του και να κατευθύνεται προς εµένα. «Ονοµάζοµαι Φρανκ Κάπρα και η ταινία σας Ζ …» Η έκπληξή µου – «Στ᾽ αλήθεια είναι αυτός; Λάθος θα άκουσα!» – µὲ κάνει να χάσω αυτά που µου λέει, αλλά το σπουδαιότερο ήταν πως είναι ΑΥΤΟΣ ! Πλησιάζει ο Περρέν. Ο Κάπρα αναγνωρίζει τον ηθοποιό. Του τονίζω ότι είναι επίσης και ο παραγωγός. Μας µίλησε κι άλλο, µετὰ χαιρέτησε κι έφυγε µὲ γρήγορα βηµατάκια προς τους φίλους του. Με τον Ζακ κοιταζόµαστε κάµποση ώρα σιωπηλοί. Ο Χόρχε είναι δυσαρεστηµένος που δεν τον φωνάξαµε να έρθει κοντά µας, αλλά ὁ Ζακ κι εγώ αναρωτιόµασταν ακόµη µήπως είχαµε δει κανένα όραµα». 

                                           ...................................

Θεώνη Βαχλιώτη-Όλντριτζ: Όσκαρ Κοστουμιών για την ταινία «The Great Gatsby», 1974. 

Γεννήθηκε σε μια μονοκατοικία στο Κολωνάκι. Ο πατέρας της ήταν ένα από τους πιο γνωστούς δικηγόρους των Αθηνών και εξαιρετικά ιδιόρυθμος. Η Θεώνη με τα τρία αδέρφια της μεγάλωσαν με Γερμανίδα νταντά, καθώς που είχε κάνει μετεκεκπαίδευση στη Χαϊδελβέργη ήθελε να ανατραφούν με γερμανική πειθαρχία. Ήθελε να μορφωθούν στο έπακρον. Οι άντρες της οικογένειας να πολιτευτούν και η Θεώνη κρατήσει επάξια το σπίτι ενός συζύγου πολιτικού. Εκείνη όμως είχε άλλα όνειρα. Σε συνέντευξη της μάλιστα αποκάλυψε εκείνη που την ενέπνευσε να ακολουθήσει την ενδυματολογία: «Το πρώτο μου ενδυματολογικό σοκ ήταν η άφιξη της θείας μου της Αριάδνης, γυναίκας του θείου μου, στο εξοχικό μας στη Γλυφάδα. Έφτασε με μια πορτοκαλί φαρδιά πιτζάμα που δεν είχε καμία σχέση με τη μάνα μου και τις υπόλοιπες «Μπουμπουλινες» -υποταγμένες γυναίκες στον δεσποτισμό του άντρα τους, που με περιέβαλαν. Έτσι χάρη στη θεία Αριάδνη, της οποίας την πιτζάμα χρόνια αργότερα έβαλα στη «Φαίδρα», για πρώτη φορά, αφενός μου μπήκε η υποψία ότι υπάρχουν κι άλλου είδους γυναίκες, αφετέρου, κατάλαβα την κοινωνική εντύπωση που ασκεί το ρούχο-κοστούμι». 

Αφού αποφοίτησε από την αμερικανική σχολή στην Αθήνα, σκέφτηκε να ασχοληθεί με τη μόδα. Ο πατέρας της ήταν κάθετος αλλά της επέτρεψε να σπουδάσει θέατρο στις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα στη σχολή θεάτρου Goodman στο Σικάγο. Όταν είδε την ταινία του 1945 «Καίσαρας και Κλεοπάτρα» έμεινε άφωνη από τα ρούχα της Βίβιαν Λι, στο πολύ θεατρικό έργο του Oliver Messel. Και κάπως έτσι ξεκίνησε το ταξίδι της. Παντρεύτηκε τον συμφοιτητή της Τομ Όλντριτζ και στις διακοπές τους στη Νέα Υόρκη το 1949, παρακολούθησαν το «Λεωφορείο ο Πόθος» και το «Θάνατο του Εμποράκου» στο Μπρόντγουεϊ κι εκεί υποσχέθηκε ο ένας στον άλλον ότι θα το κατακτήσουν. Το ζευγάρι μετακόμισε στη Νέα Υόρκη μόλις το 1959 άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Η ίδια είπε ότι η καριέρα της ξεκίνησε με μια τυχαία συνάντηση στο Μανχάταν με την Τζέραλντιν Πέιτζ, η οποία επρόκειτο να πρωταγωνιστήσει στο «Γλυκό Πουλί της Νιότης». Τη σύστησε στον Ελία Καζάν ο οποίος της ζήτησε να φτιάξει ένα αξέχαστο φόρεμα για την Πέιτζ κι εκείνη έκανε ένα θαύμα. Τη νύχτα της πρεμιέρας, κοίταξε τα ονόματα της μαρκίζας, Πέιτζ, Kαζάν, Πολ Νιούμαν και Τένεσι Ουίλιαμς, και σκέφτηκε: «Πού πας από εδώ και πέρα όταν ξεκινάς με τους καλύτερους στην κορυφή;». Και τότε εντελώς ανορθόδοξα ήρθε η πρόταση για τα κοστούμια στο «The Great Gatsby». Λόγω αλλαγής παραγωγών, ο σκηνοθέτης Τζακ Κλέιτον την δύο εβδομάδες πριν από τα γυρίσματα, δίνοντάς της ένα πρόγραμμα με δύο μήνες περιθώριο για την κρίσιμη σκηνή του πάρτι. Κατάφερε να ντύσει τη Μία Φάροου έτσι ώστε να ταιριάζει με τις περιγραφές του Σκοτ Φιτζέραλντ. Σκεφτόταν τις φράσεις της παιδικής της ηλικίας: «Οι πλούσιοι δεν λερώνονταν, δεν τους ένοιαζε, πίστευαν ότι μπορούσαν να τα πετάξουν όλα». Η Όλντριτζ επέμεινε να πάρει στην ομάδα της τον άγνωστο τότε νεαρό σχεδιαστή Ραλφ Λόρεν όπουτ στην ταινία ήταν μόνο ως ράφτης και προμηθευτής πουκαμίσων. 

                                    .....................................................

Zorba the Greek and My Fair Lady Win Art Direction: 1965 Oscars

Βασίλης Φωτόπουλος: Όσκαρ Καλλιτεχνικής Διεύθυνση και Σκηνικά για Ασπρόμαυρη Ταινία (1964) για τον «Αλέξη Ζορμπά». 

Αν και έγινε γνωστή για την εμβληματική μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, τον πρωταγωνιστή Άντονι Κουίν και τη σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη ο Βασίλης Φωτόπουλος ήταν υπεύθυνος για τα σκηνικά και τα κοστούμια. Κανονικά θα έπρεπει να είναι το δεύτερο Oscar της καριέρας του μιας και έναν χρόνο νωρίτερα με το «Αμέρικα Αμέρικα» του Ηλία Καζάν ο οποίος αφαίρεσε από τους τίτλους της ταινίας το όνομα του Φωτόπουλου με αποτέλεσμα το βραβείο να πάρει μόνο ο Αμερικανός Τζιν Κάλαχαν, που είχε την επιμέλεια των σκηνικών αντικειμένων. Όταν ζήτησε εξηγήσεις από τον Καζάν εκείνος απάντησε: «Μα ποιος θα πίστευε ότι αυτά τα σκηνικά έγιναν από ένα Ελληνόπουλο»; Από το 1965 έως το 1974 έζησε και εργάστηκε κατά βάση σε θεατρικές παραστάσεις με εξαίρεση το 1965 που επέστρεψε στον κινηματογράφο για χάρη του Φράνσις Φορντ Κόπολα στην ταινία του «Τώρα που έγινες άνδρας».

                                  ..............................................................

Γιώργος Λάνθιμος


Η «Παράδοξη» Σχέση του Λάνθιμου με τα Όσκαρ

Ο Γιώργος Λάνθιμος παραμένει ο «αρχιτέκτονας» των μεγάλων επιτυχιών, αλλά δεν έχει κρατήσει ποτέ δικό του αγαλματίδιο.

Το 2024 και η «παρεξήγηση» του Poor Things

Στην 96η απονομή (2024), η ταινία του θριάμβευσε με 4 Όσκαρ, όμως κανένα δεν πήγε προσωπικά στον ίδιο. Τα βραβεία κέρδισαν η Emma Stone (Α' Γυναικείου) και οι συνεργάτες του στις κατηγορίες Σκηνογραφίας, Κοστουμιών και Μακιγιάζ. Ο ίδιος ο Λάνθιμος ήταν υποψήφιος για Σκηνοθεσία και Καλύτερη Ταινία (ως παραγωγός), αλλά έχασε και τα δύο από τον Christopher Nolan και το Oppenheimer.

Τι συμβαίνει τώρα με το «Bugonia» (Όσκαρ 2026):

Η ιστορία φαίνεται να επαναλαμβάνεται. Το Bugonia έχει λάβει 4 υποψηφιότητες για την τελετή της 15ης Μαρτίου 2026:

Καλύτερη Ταινία: Εδώ ο Λάνθιμος είναι υποψήφιος ως παραγωγός και έχει την ευκαιρία να πάρει το πρώτο του αγαλματίδιο.

Α' Γυναικείου Ρόλου: Υποψήφια η Emma Stone.

Διασκευασμένο Σενάριο & Μουσική: Υποψήφιοι οι Will Tracy και Jerskin Fendrix.

Το «αγκάθι»: Ο Λάνθιμος έμεινε εκτός πεντάδας στη Σκηνοθεσία για το Bugonia. Έτσι, ακόμα και φέτος, το προσωπικό του βραβείο ως σκηνοθέτης παραμένει άπιαστο όνειρο.

Συμπέρασμα: Ο Λάνθιμος είναι ο δημιουργός που οδηγεί τους άλλους στο βάθρο. Αν το Bugonia κερδίσει το βραβείο Καλύτερης Ταινίας στις 15 Μαρτίου, θα είναι η πρώτη φορά που θα πιάσει το χρυσό αγαλματίδιο ως δικό του (με την ιδιότητα του παραγωγού).

Κύρια Οσκαρικά Επιτεύγματα:

Poor Things (2024): 11 υποψηφιότητες, 4 νίκες (Α' Γυναικείος Ρόλος, Σκηνογραφία, Μακιγιάζ/Κομμώσεις, Κοστούμια).

Bugonia (2026): Υποψήφια για 4 βραβεία, συμπεριλαμβανομένων Καλύτερης Ταινίας, Α' Γυναικείου Ρόλου, Διασκευασμένου Σεναρίου και Μουσικής.

Η Ευνοούμενη (The Favourite, 2019): 10 υποψηφιότητες, 1 νίκη (Α' Γυναικείος Ρόλος).

Ο Αστακός (The Lobster, 2017): Υποψηφιότητα Πρωτότυπου Σεναρίου. 

Η συνεργασία του με την Έμα Στόουν έχει αποδειχθεί εξαιρετικά επιτυχημένη, με την ηθοποιό να κερδίζει Όσκαρ για το Poor Things και να είναι υποψήφια για το Bugonia. 


.........................................................................

ΠΗΓΕΣ

https://www.tlife.gr/eidhseis-nea/Oscars-2025-6-ellines-pou-exoun-kerdisei-to-xryso-agalmatidio-sto-parelthon-kai-emeinan-stin-istoria/1600226/


https://www.google.com/search?q=%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%B8%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CF%83+%CE%BF%CF%83%CE%BA%CE%B1%CF%81&oq=%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%B8%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CF%82+%CE%BF%CF%83&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYFhgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYFhgeMggIAhAAGBYYHjIICAMQABgWGB4yCAgEEAAYFhgeMggIBRAAGBYYHjIICAYQABgWGB4yCAgHEAAYFhgeMggICBAAGBYYHtIBCDU1NTBqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

Άβυσσος

 




Βλέποντας την άθλια εικόνα του τραμπούκου-γιατρού που βιαιοπράγησε εναντίον του υπουργού Γεωργιάδη, νομίμως εκλεγμένου εκπροσώπου της ελληνικής κυβέρνησης και θεσμικού φορέα της Δημοκρατίας, το μυαλό μου δεν γινόταν να μην πάει γι΄ άλλη μια φορά στον συγχωρεμένο πατέρα μου, εξίσου γιατρό. Δεν θα σταθώ στη προσφορά του πατέρα μου στο κοινωνικό σύνολο. Αυτή έχει καταγραφεί κι έχει πλήρως αποτιμηθεί και είμαι περήφανος που φέρω το επώνυμό του. Θα σταθώ στην εικόνα του. Θα σταθώ στη συμπεριφορά του σε αντιδιαστολή με τη θλιβερή εικόνα και συμπεριφορά του συγκεκριμένου " συναδέλφου " του πατρός μου.  Η εικόνα είναι το σύμβολο. Και η συμπεριφορά, η πράξη είναι το νόημα και το καύσιμο.

Άλλες εποχές θα μου πείτε. Ε και; Τεράστια τα προβλήματα των υγειονομικών, θα μου πείτε, σε μισθούς κι εργασιακές συνθήκες θα μου πείτε. Ε και; Επειδή έζησα τους αγώνες, τη προσφορά και την αγωνία του πατρός μου στη διακονία του λειτουργήματός του για χρόνια ολόκληρα, λέω μετά λόγου γνώσεως οτι η εικόνα του πατρός μου ως ιατρού με την εικόνα του "συναδέλφου " ουδεμία σχέση έχουν. Η άβυσσος είναι πολύ μικρή ως έννοια για να περιγράψει την απόσταση που χωρίζει τους δύο γιατρούς.  Μικρή, ελάχιστη...

Κάτι πολύ σάπιο υπάρχει στη σημερινή ελληνική κοινωνία. Ανεξαρτήτως ιδεολογιών και πολιτικών φρονημάτων. Κάτι πολύ σάπιο λες κι ένας αόρατος πόλεμος λαμβάνει χώρα σε καθημερινή βάση δίπλα μας, γύρω μας, μέσα μας. Η ψυχή μας παλεύει για να βγει στο φως κι ο Σατανάς, που η μεγαλύτερη νίκη του είναι ότι μας έχει πείσει ότι δεν υπάρχει, τραβάει συνέχεια και παρασέρνει τη ψυχή μας στον πάτο του βυθού αλυσοδεμένη και δέσμια των παθών μας, των ενστίκτων μας, των ιδεοληψιών μας. 

Λυπάμαι πολύ. Ωστόσο, η λύπη δεν φτάνει, δεν αρκεί για να γίνει ο κόσμος καλύτερος. Χρειάζεται ανάταση. Παιδεία, μόρφωση, καλλιέργεια κι άλλα πολλά, περισσότερα. 

Με όλα αυτά τα θλιβερά και τραγικά που σημειώθηκαν στο Γενικό Κρατικό Νικαίας, ο Σατανάς έχει κάθε λόγο να χαίρεται. Μαζί του και το σάπιο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Ζητούνται αληθινοί γιατροί, πιστοί στον όρκο του Ιπποκράτη και όχι στο σφυροδρέπανο για να αποκόψουν το κομμάτι αυτό, για να σπάσει το απόστημα και να επέλθει ίαση. 

Όσον αφορά στην εικόνα του πατέρα μου, θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα μου και να μου δείχνει τον δρόμο. 

Για το φως...

Για την αλήθεια...

Για τον άνθρωπο...


............................................................

Τρύφωνας Παπαλεωνίδας

.............................................................


                                                ....................................


Όρκος του Ιπποκράτη 


Ὄμνυμι Ἀπόλλωνα ἰητρὸν, καὶ Ἀσκληπιὸν, καὶ Ὑγείαν, καὶ Πανάκειαν, καὶ θεοὺς πάντας τε καὶ πάσας, ἵστορας ποιεύμενος, ἐπιτελέα ποιήσειν κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν ὅρκον τόνδε καὶ ξυγγραφὴν τήνδε.

Ἡγήσασθαι μὲν τὸν διδάξαντά με τὴν τέχνην ταύτην ἴσα γενέτῃσιν ἐμοῖσι, καὶ βίου κοινώσασθαι, καὶ χρεῶν χρηίζοντι μετάδοσιν ποιήσασθαι, καὶ γένος τὸ ἐξ ωὐτέου ἀδελφοῖς ἴσον ἐπικρινέειν ἄῤῥεσι, καὶ διδάξειν τὴν τέχνην ταύτην, ἢν χρηίζωσι μανθάνειν, ἄνευ μισθοῦ καὶ ξυγγραφῆς, παραγγελίης τε καὶ ἀκροήσιος καὶ τῆς λοιπῆς ἁπάσης μαθήσιος μετάδοσιν ποιήσασθαι υἱοῖσί τε ἐμοῖσι, καὶ τοῖσι τοῦ ἐμὲ διδάξαντος, καὶ μαθηταῖσι συγγεγραμμένοισί τε καὶ ὡρκισμένοις νόμῳ ἰητρικῷ, ἄλλῳ δὲ οὐδενί.

Διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν, ἐπὶ δηλήσει δὲ καὶ ἀδικίῃ εἴρξειν.

Οὐ δώσω δὲ οὐδὲ φάρμακον οὐδενὶ αἰτηθεὶς θανάσιμον, οὐδὲ ὑφηγήσομαι ξυμβουλίην τοιήνδε. Ὁμοίως δὲ οὐδὲ γυναικὶ πεσσὸν φθόριον δώσω. Ἁγνῶς δὲ καὶ ὁσίως διατηρήσω βίον τὸν ἐμὸν καὶ τέχνην τὴν ἐμήν.

Οὐ τεμέω δὲ οὐδὲ μὴν λιθιῶντας, ἐκχωρήσω δὲ ἐργάτῃσιν ἀνδράσι πρήξιος τῆσδε.

Ἐς οἰκίας δὲ ὁκόσας ἂν ἐσίω, ἐσελεύσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων, ἐκτὸς ἐὼν πάσης ἀδικίης ἑκουσίης καὶ φθορίης, τῆς τε ἄλλης καὶ ἀφροδισίων ἔργων ἐπί τε γυναικείων σωμάτων καὶ ἀνδρῴων, ἐλευθέρων τε καὶ δούλων.

Ἃ δ' ἂν ἐν θεραπείῃ ἢ ἴδω, ἢ ἀκούσω, ἢ καὶ ἄνευ θεραπηίης κατὰ βίον ἀνθρώπων, ἃ μὴ χρή ποτε ἐκλαλέεσθαι ἔξω, σιγήσομαι, ἄῤῥητα ἡγεύμενος εἶναι τὰ τοιαῦτα.

Ὅρκον μὲν οὖν μοι τόνδε ἐπιτελέα ποιέοντι, καὶ μὴ ξυγχέοντι, εἴη ἐπαύρασθαι καὶ βίου καὶ τέχνης δοξαζομένῳ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐς τὸν αἰεὶ χρόνον. παραβαίνοντι δὲ καὶ ἐπιορκοῦντι, τἀναντία τουτέων.

                                                ..................................

Ορκίζομαι στο θεό Απόλλωνα τον ιατρό και στο θεό Ασκληπιό και στην Υγεία και στην Πανάκεια και επικαλούμενος τη μαρτυρία όλων των θεών ότι θα εκτελέσω κατά τη δύναμη και την κρίση μου τον όρκο αυτόν και τη συμφωνία αυτή.

Να θεωρώ τον διδάσκαλό μου της ιατρικής τέχνης ίσο με τους γονείς μου και την κοινωνό του βίου μου. Και όταν χρειάζεται χρήματα να μοιράζομαι μαζί του τα δικά μου. Να θεωρώ την οικογένειά του αδέλφια μου και να τους διδάσκω αυτήν την τέχνη αν θέλουν να την μάθουν χωρίς δίδακτρα ή άλλη συμφωνία.

Να μεταδίδω τους κανόνες ηθικής, την προφορική διδασκαλία και όλες τις άλλες ιατρικές γνώσεις στους γιους μου, στους γιους του δασκάλου μου και στους εγγεγραμμένους μαθητές που πήραν τον ιατρικό όρκο, αλλά σε κανέναν άλλο.

Θα χρησιμοποιώ τη θεραπεία για να βοηθήσω τους ασθενείς κατά τη δύναμη και την κρίση μου, αλλά ποτέ για να βλάψω ή να αδικήσω. Ούτε θα δίνω θανατηφόρο φάρμακο σε κάποιον που θα μου το ζητήσει, ούτε θα του κάνω μια τέτοια υπόδειξη.

Παρομοίως, δεν θα εμπιστευτώ σε έγκυο μέσο που προκαλεί έκτρωση. Θα διατηρώ αγνή και άσπιλη και τη ζωή και την τέχνη μου. Δεν θα χρησιμοποιώ νυστέρι ούτε σε αυτούς που πάσχουν από λιθίαση, αλλά θα παραχωρώ την εργασία αυτή στους ειδικούς της τέχνης.

Σε όσα σπίτια πηγαίνω, θα μπαίνω για να βοηθήσω τους ασθενείς και θα απέχω από οποιαδήποτε εσκεμμένη βλάβη και φθορά, και ιδίως από γενετήσιες πράξεις με άνδρες και γυναίκες, ελεύθερους και δούλους. Και όσα τυχόν βλέπω ή ακούω κατά τη διάρκεια της θεραπείας ή και πέρα από τις επαγγελματικές μου ασχολίες στην καθημερινή μου ζωή, αυτά που δεν πρέπει να μαθευτούν παραέξω δεν θα τα κοινοποιώ, θεωρώντας τα θέματα αυτά μυστικά.

Αν τηρώ τον όρκο αυτό και δεν τον παραβώ, ας χαίρω πάντοτε υπολήψεως ανάμεσα στους ανθρώπους για τη ζωή και για την τέχνη μου. Αν όμως τον παραβώ και επιορκήσω, ας πάθω τα αντίθετα.


ΠΗΓΗ

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%8C%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%99%CF%80%CF%80%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7


Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2025

Όλοι εκεί

 



( Γράφει ο Τρύφωνας Παπαλεωνίδας )


Όλοι εκεί. Οι παλιοί "μεσσίες". Οι "σωτήρες". Λες και ξεπρόβαλλαν από ταινία των Monty Python. Και στο βήμα..περήφανος και αγέρωχος ο καραβοπνίχτης και σκυλοπνίχτης Τσίπρας να διαλαλεί τη πραμάτεια του : "- Άλλος με τη βάρκα μας! . - Άλλος με τη βάρκα μας! "

Όλοι εκεί. Κι αυτοί που έφυγαν. Κι αυτοί που δεν έφυγαν. Ποτέ δεν έφυγαν.

Από τη καρέκλα.

Τη βουλευτική αποζημίωση.

Σφουγγοκωλάριοι κι οσφυοκάμπτες να σβήσουν το όνομά τους θέλουν.

Άλλο να βάλουν, όποιο τύχει αρκεί μαζί του να ΄ναι

Σαν έτοιμοι από καιρό, σα θαρραλέοι.

Για νέα όνειρα.

Νέα καράβια.

Νέα βράχια.

Για τον σοσιαλισμό παλεύουμε όλοι, σύντροφοι...


("Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ηγαπημένε,

πάντοτ’ ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε." Διονύσιος Σολωμός)





Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου 2025

Γιατί είμαστε με το Ισραήλ...

  






Γιατί είμαστε με το Ισραήλ...


Το Ισραήλ είναι μια ανοιχτή κοινωνία και μια δημοκρατική χώρα σε μια από τις περιοχές του πλανήτη που βασιλεύει ένα είδος μεσαιωνικής βάρβαρης θεοκρατίας.


Υπό την έννοια αυτή το Ισραήλ μοιάζει με προκεχωρημένο φυλάκιο της ανεπτυγμένης Δύσης στα όρια με την ερεβώδη και βάρβαρη Ανατολή του Ισλάμ. Κάποιοι μπορεί να εξανίστανται με τον χαρακτηρισμό "βάρβαρη" αλλά πώς μπορεί κάποιος να χαρακτηρίσει μια κοινωνία όπου 12χρονα κοριτσάκια υποχρεώνονται να παντρευτούν 50χρονους, οι γυναίκες απαγορεύεται να δείχνουν το πρόσωπο και το σώμα τους και οι πολιτικές διαφωνίες λύνονται όχι στις εκλογές και τα δικαστήρια αλλά με όπλα και μαχαίρια όπως συμβαίνει με τους πρωτόγονους και τις συμμορίες των κακοποιών.


Οι Παλαιστίνιοι, όπως και οι περισσότεροι Άραβες, είναι φτωχοί και αγράμματοι όχι εξαιτίας της Δύσης και του Ισραήλ, αλλά εξαιτίας του θρησκευτικού φανατισμού που δεν τους αφήνει περιθώρια ορθολογικών αποφάσεων...


Το Ισραήλ είναι δημοκρατία και κράτος δικαίου. Αυτό σημαίνει πως η κοινωνία κάθε τέσσερα χρόνια επιλέγει ποιος θα την διοικήσει και οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τον νόμο και όχι το δίκαιο του ισχυρού ή τον φόβο...


Στο Ισραήλ δεν αποφασίζουν οι θρησκευτικοί ηγέτες ή οι ακραίοι φανατικοί με τα κοτσιδάκια, αλλά οι κοσμικοί ηγέτες με τις υποδείξεις των επιστημόνων και των ειδικών.


Το Ισραήλ είναι μια από τις πρώτες δημοκρατίες που απέκτησαν γυναίκα πρωθυπουργό, όταν στο αξίωμα το 1969 ανήλθε η Γκόλντα Μέιρ.


Αυτό είναι άλλο ένα ζήτημα που δεν συγχωρούν οι φανατικοί σκοταδιστές του "Αλλάχου Ακμπάρ".


Αν παρατηρήσει κάποιος τις χώρες που συντάχθηκαν τις τελευταίες μέρες με τη Χαμάς και τους Παλαιστίνιους, πέραν των Αράβων που έχουν φυλετική συγγένεια, είναι η Ρωσία, η Τουρκία, η Βόρειος Κορέα, η Βενεζουέλα του Μαδούρο, η Κίνα κλπ.


Πρόκειται για τις αναθεωρητικές δυνάμεις που πιστεύουν σε ολοκληρωτικά μοντέλα διακυβέρνησης οι οποίες αντιστρατεύονται την επιρροή, την ισχύ και την ευημερία της Δύσης.


Υπό την έννοια αυτή ο Πόλεμος στην Ουκρανία, οι εξελίξεις στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, ο εμφύλιος στη Λιβύη, τα πραξικοπήματα στην Κεντρική Αφρική και οι εξελίξεις που δρομολόγησε η δολοφονική επίθεση της Χαμάς εναντίον αμάχων στο Ισραήλ, αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας με την οποία ο "άξονας" του μετώπου των αυταρχικών προσπαθούν να περικυκλώσουν τη Δύση και να προκαλέσουν ασφυξία στις δημοκρατίες...


Αν αφήναμε την Ουκρανία μόνη της, μετά θα ερχόταν η σειρά της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Λιθουανίας, της Βουλγαρίας και μετά όλης της Ευρώπης. Κάτι ανάλογο θα συμβεί αν αφήσουμε μόνο του το Ισραήλ...


Η Κύπρος και η Ελλάδα αποτελούν τη μόνη δίοδο γεωγραφικής επαφής του Ισραήλ με τον Δυτικό κόσμο και γι’ αυτό ο ρόλος τους είναι σημαντικός.


Αν πέσει η Ουκρανία και η Αρμενία θα έρθει η σειρά της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Αν πέσει το Ισραήλ ανοίγει ο δρόμος για την Κύπρο και την Ελλάδα...


Οι εξελίξεις στο Ισραήλ έχουν σημασία για την Ελλάδα, γιατί:


- Στην αντιπαράθεση των ολιγαρχιών και θεοκρατιών εναντίον των δημοκρατιών της Δύσης, ανήκουν στην ίδια πλευρά...



- Η αποδυνάμωση του Ισραήλ υπέρ των ισλαμικών καθεστώτων της περιοχής θα έχει συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή και άρα και στις ισορροπίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, στο Αιγαίο και τη Ν.Α. Μεσόγειο.


- Η Ελλάδα όπως και το Ισραήλ είναι μια χώρα των συνόρων του δυτικού πολιτισμού. Βρίσκονται μεταξύ τριών ηπείρων και τριών πολιτισμών. Η εμπειρία του Ισραήλ στην αντιμετώπιση εξωτερικών και εσωτερικών (λόγω ανεξέλεγκτης μετανάστευσης απειλών) είναι πολύτιμη.


- Το Ισραήλ διαθέτει εξελιγμένα οπλικά συστήματα στα οποία η πρόσβαση είναι πολύτιμη για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.


- Το Ισραήλ είναι περισσότερο συμβατό ως μέλος της Ε.Ε. σε αντίθεση με την Τουρκία του Ερντογάν. Η Ελλάδα θα πρέπει να επιδιώξει τη στενότερη προσέγγιση της Ε.Ε. προς το Ισραήλ κάτι που θα εξασφαλίσει πρόσβαση στα ενεργειακά κοιτάσματα της Ν.Α. Μεσογείου. Τούτο θα είναι προς όφελος της Ε.Ε. του Ισραήλ και φυσικά και της Ελλάδας... 

...........................................................

ΠΗΓΗ

https://www.capital.gr/o-kostas-stoupas-grafei/3743843/giati-eimaste-me-to-israil/?s=07

Τρίτη 20 Μαΐου 2025

150 χρόνια αποτυχίες: Οι οικονομικές προβλέψεις του ψευδοπροφήτη Μαρξ

 






150 χρόνια αποτυχίες: Οι οικονομικές προβλέψεις του ψευδοπροφήτη Μαρξ

Εξαθλίωση των μαζών λόγω της συσσώρευσης κεφαλαίου, καπιταλιστικός ιμπεριαλισμός, αναπόφευκτη ανάδυση των μονοπωλίων και λοιπές ιστορίες για (οικονομικά αναλφάβητους) αγρίους.

..............................

Του Νίκου Μάρη

..............................


Ξεκινώντας από την ελαττωματική βάση της Εργασιακής Θεωρίας της Αξίας, ο Καρλ Μαρξ έκανε μια σειρά από προβλέψεις για τον καπιταλισμό που ο χρόνος έχει αποδείξει ως λανθασμένες.

Μεταξύ αυτών είναι η εξαθλίωση των μαζών λόγω της συσσώρευσης κεφαλαίου, η χρόνια υπερπαραγωγή, ο καπιταλιστικός ιμπεριαλισμός και η αναπόφευκτη ανάδυση των μονοπωλίων.

Εξαθλίωση

Ακόμη και κατά τη διάρκεια της ζωής του Μαρξ, ο καπιταλισμός βελτίωνε ήδη τις υλικές συνθήκες των εργαζομένων και ανέβαζε το βιοτικό επίπεδο.

Η Βιομηχανική Επανάσταση, μαζί με τις εξελίξεις στην τεχνολογία και την παραγωγικότητα, επέτρεψε ακόμη και στους εργαζόμενους με χαμηλή ειδίκευση να επιτύχουν ένα βιοτικό επίπεδο που κάποτε ήταν αδιανόητο ακόμη και για τους πλουσιότερους.

Στην πραγματικότητα, ο καπιταλισμός έχει υλοποιήσει πολλές από τις υποσχέσεις που έδωσε κάποτε ο σοσιαλισμός.

Ο Μαρξ οραματίστηκε ένα μέλλον όπου η εργατική τάξη θα επιτύγχανε την ευημερία, την αναψυχή και την πολιτισμική ανάπτυξη – στόχοι που σε μεγάλο βαθμό υλοποιήθηκαν υπό καπιταλιστικά συστήματα.

Σήμερα, οι εργαζόμενοι απολαμβάνουν υψηλότερους πραγματικούς μισθούς, μικρότερες εβδομάδες εργασίας, καλύτερες συνθήκες εργασίας και μεγαλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία.

Καινοτομίες που κάποτε θεωρούνταν πολυτέλειες – όπως οι εσωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις, η ψύξη και η άμεση παγκόσμια επικοινωνία – είναι πλέον δεδομένες για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.


Κεφαλαιουχικός εξοπλισμός

Ο Μαρξ πίστευε ότι η νέα τεχνολογία:


Καταργούσε θέσεις εργασίας και ανάγκαζε τους εργάτες σε θέσεις με χαμηλότερους μισθούς. Διατύπωσε τη θεωρία ότι ο αυτοματισμός θα δημιουργούσε έναν μόνιμο «βιομηχανικό εφεδρικό στρατό» ανέργων εργατών, μειώνοντας τους μισθούς.

Υποβάθμιζε τους εργάτες σε απλούς χειριστές μηχανημάτων. Υποστήριξε ότι η εξειδίκευση και η μηχανοποίηση θα αποστερούσαν τους εργάτες από τις δεξιότητες και τη διαπραγματευτική τους δύναμη.

Αποσπούσε περισσότερη εργασία σε λιγότερο χρόνο. Φοβόταν ότι οι καπιταλιστές θα χρησιμοποιούσαν την τεχνολογία για να αυξήσουν τα κέρδη τους επιμηκύνοντας τις βάρδιες, μειώνοντας τα διαλείμματα και εντείνοντας τους ρυθμούς παραγωγής.

Αντίθετα, η τεχνολογία έχει αυξήσει την παραγωγικότητα των εργαζομένων, καθιστώντας τους πιο πολύτιμους για τους εργοδότες, οι οποίοι, με τη σειρά τους, προσφέρουν υψηλότερους μισθούς για να τους προσελκύσουν και να τους διατηρήσουν.

Αν και ορισμένες θέσεις εργασίας έχουν καταργηθεί, έχουν αναδυθεί νέοι κλάδοι και επαγγέλματα, που συχνά απαιτούν υψηλότερα επίπεδα δεξιοτήτων.

Οι εργάτες των εργοστασίων σήμερα εκτελούν λιγότερες απλές εργασίες και πιο σύνθετες λειτουργίες, όπως ο προγραμματισμός μηχανών CNC (αριθμητικός έλεγχος υπολογιστών), η συντήρηση και η εποπτεία των αυτοματοποιημένων συστημάτων.

Αντί για μεγαλύτερες εργάσιμες ημέρες, ο μέσος χρόνος στην εργασία έχει μειωθεί σημαντικά.

Την εποχή του Μαρξ, οι εργάτες στα εργοστάσια εργάζονταν συνήθως 60-80 ώρες την εβδομάδα.

Σήμερα, τα περισσότερα βιομηχανικά έθνη έχουν 35-40 ώρες εργασίας την εβδομάδα και παροχές όπως άδειες μετ’ αποδοχών, άδειες ασθενείας και συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι ευρέως διαδεδομένες.

Επιπλέον, ο αυτοματισμός έχει σε μεγάλο βαθμό εξαλείψει τις πιο επικίνδυνες και σωματικά τιμωρητικές εργασίες.

Ο Μαρξ έβλεπε την οικονομική πρόοδο ως ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπου τα κέρδη των καπιταλιστών σήμαιναν αναγκαστικά απώλειες για τους εργάτες.

Αντίθετα, οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν επεκτείνει την οικονομική παραγωγή, δημιουργώντας νέες βιομηχανίες, υψηλότερους μισθούς και βελτιωμένες συνθήκες εργασίας.

Υπερπαραγωγή

Ο Μαρξ ισχυρίστηκε ότι οι καπιταλιστές εργοδότες θα κατέστελλαν τους μισθούς σε τέτοιο σημείο που οι εργάτες δεν θα είχαν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν τα αγαθά που παρήγαγαν, οδηγώντας σε απούλητα αποθέματα και οικονομική κατάρρευση.

Όμως σε κανένα οικονομικό σύστημα δεν αναμένεται ποτέ από τους εργάτες να αγοράζουν όλα όσα παράγουν.

Σκεφτείτε έναν τσαγκάρη στη μεσαιωνική Ευρώπη που έφτιαχνε 30 ζευγάρια παπούτσια το μήνα. Δεν ήταν δυνατόν να τα αγοράζει όλα — έπρεπε να τα πουλήσει για να αγοράσει τρόφιμα, ρούχα και υλικά για περισσότερα παπούτσια.

Όμως η αγορά υποδημάτων δεν κατέρρευσε, επειδή η ζήτηση δεν περιοριζόταν στους τσαγκάρηδες — και άλλοι άνθρωποι χρειάζονταν παπούτσια.

Ομοίως, στις σύγχρονες οικονομίες, οι επιχειρήσεις δεν βασίζονται αποκλειστικά στους υπαλλήλους τους ως πελάτες.

Πωλούν σε μια ευρεία αγορά που περιλαμβάνει εγχώριους και διεθνείς καταναλωτές. Ο καπιταλισμός έχει σταθερά ξεπεράσει τις ανισορροπίες προσφοράς-ζήτησης μέσω των μηχανισμών της τιμολόγησης, της επέκτασης της αγοράς και της καινοτομίας.

Ιμπεριαλισμός

Ο Μαρξ πίστευε ότι οι καπιταλιστές επωφελούνταν αποσπώντας «υπεραξία» από τους εργάτες — πληρώνοντάς τους λιγότερο από την αξία της παραγωγής τους.

Υποστήριξε ότι καθώς ο αυτοματισμός και ο ανταγωνισμός μείωναν τα περιθώρια κέρδους, οι καπιταλιστές θα εκμεταλλεύονταν τους εργάτες μειώνοντας τους μισθούς ή αυξάνοντας τις ώρες εργασίας και θα αναζητούσαν νέες πηγές φθηνής εργασίας, καταφεύγοντας τελικά στην κατάκτηση για να διατηρήσουν τα κέρδη τους.

Αυτή η πρόβλεψη απέτυχε σε πολλά μέτωπα. Πρώτον, η δυνατότητα των εργαζομένων να αλλάζουν θέσεις εργασίας, να διαπραγματεύονται υψηλότερους μισθούς ή να ξεκινούν τις δικές τους επιχειρήσεις εμποδίζει τους εργοδότες να οδηγούν τους μισθούς στα επίπεδα απλής διαβίωσης, αν και το ίδιο δεν μπορεί να ειπωθεί για τις μαρξιστικές-λενινιστικές κοινωνίες στις οποίες το κράτος είναι ο μόνος εργοδότης.

Δεύτερον, το εμπόριο —όχι η κατάκτηση— έχει αποδειχθεί η πιο αποτελεσματική οδός για την οικονομική επέκταση.

Όπως σημείωσε ο Άνταμ Σμιθ στο βιβλίο του «Ο Πλούτος των Εθνών», ο πόλεμος και ο αποικισμός είναι πιο δαπανηροί και λιγότερο παραγωγικοί και κερδοφόροι από την εθελοντικές ανταλλαγές.

Ο λόγος για τον οποίο ο πόλεμος και ο ιμπεριαλισμός συσχετίζονται με τον καπιταλισμό είναι επειδή το κράτος —σε σύμμαχο με τους κρατικοδίαιτους ψευδο-καπιταλιστές— επεκτείνεται παρασιτώντας πάνω στον πλούτο που παράγει ο καπιταλισμός.

Τέλος, ο καπιταλισμός ενθαρρύνει την καινοτομία, δημιουργώντας νέες αγορές και βιομηχανίες.

Η οικονομική ανάπτυξη δεν έχει προέλθει από την εδαφική επέκταση αλλά από την ανάπτυξη νέων αγαθών, υπηρεσιών και επιχειρηματικών μοντέλων που αυξάνουν τον πλούτο σε ολόκληρη την κοινωνία.

Μονοπώλιο

Ο Μαρξ προέβλεψε ότι ο ανταγωνισμός αναπόφευκτα θα οδηγούσε τις μικρότερες επιχειρήσεις εκτός αγοράς, αφήνοντας μόνο μια χούφτα μονοπωλίων αρκετά ισχυρών ώστε να καταστείλουν τους μισθούς, να ελέγξουν τις τιμές και να καταπνίξουν την καινοτομία.

Μολονότι προκύπτουν μονοπώλια, συνήθως είναι βραχύβια στις ανταγωνιστικές αγορές. Κάθε φορά που ένας επιχειρηματίας εισάγει ένα νέο προϊόν ή υπηρεσία, μπορεί προσωρινά να απολαμβάνει μια δεσπόζουσα θέση στην αγορά, αλλά σύντομα αναδύονται ανταγωνιστές, εάν η κυβέρνηση δεν εμποδίσει την είσοδο στην αγορά.

Στην πραγματικότητα, αυτή η κατάσταση δεν περιγράφει τεχνικά ένα μονοπώλιο, καθώς τα μονοπώλια συνεπάγονται νομική προνομιακή μεταχείριση από το κράτος των επιχειρήσεων με πολιτικές διασυνδέσεις.

Επιπλέον, καθώς οι εταιρείες μεγαλώνουν υπερβολικά, συχνά αντιμετωπίζουν αντι-οικονομίες κλίμακας—αναποτελεσματικότητες που αυξάνουν το κόστος και μειώνουν την ευελιξία.

Η γραφειοκρατία, η αργή λήψη αποφάσεων και η οργανωτική πολυπλοκότητα συχνά αποδυναμώνουν τις μεγάλες επιχειρήσεις, ανοίγοντας ευκαιρίες για μικρότερους, πιο καινοτόμους ανταγωνιστές.

Τελικά, η κρατική παρέμβαση, και όχι οι ελεύθερες αγορές, ήταν ο κύριος παράγοντας που επέτρεψε τη διατήρηση των μονοπωλίων.

Οι κανονισμοί, οι επιδοτήσεις και οι απαιτήσεις αδειοδότησης συχνά χρησιμεύουν για την προστασία των καθιερωμένων επιχειρήσεων από τον ανταγωνισμό.

Σύνοψη

Οι προβλέψεις του Καρλ Μαρξ για τον καπιταλισμό έχουν διαψευσθεί συστηματικά. Αντί για εξαθλίωση, ο καπιταλισμός έχει αυξήσει το βιοτικό επίπεδο. Αντί για καταστροφή θέσεων εργασίας, η τεχνολογία έχει δημιουργήσει νέες βιομηχανίες και ευκαιρίες.

Αντί για οικονομική κατάρρευση λόγω υπερπαραγωγής, το παγκόσμιο εμπόριο έχει ακμάσει. Αντί για κατακτήσεις, ο καπιταλισμός έχει ενθαρρύνει την οικονομική επέκταση μέσω των εθελούσιων ανταλλαγών.

Και αντί για μονοπωλιακή στασιμότητα, ο ανταγωνισμός και η καινοτομία συνεχίζουν να καθοδηγούν την οικονομική πρόοδο, παρά τον παρεμβατισμό των κρατών.

Οι οικονομικές προβλέψεις του Μαρξ δεν ήταν απλώς λανθασμένες, αλλά και θεμελιωδώς ελαττωματικές.

Ο καπιταλισμός, παρά τις ατέλειές του, έχει ξεπεράσει το όραμα του Μαρξ προσφέροντας ευημερία σε πρωτοφανή κλίμακα.

                                                      ............................

Άρθρο του Ρίτσαρντ Φούλμερ, δημοσιευμένο στις 19/05/2025 από το Mises Institute.


ΠΗΓΗ

https://newsfire.gr/artricles/150-chronia-apotychies-oi-oikonomikes-provlepseis-tou-psevdoprofiti-marx/

Σάββατο 29 Μαρτίου 2025

Το καταφύγιο που φθονούμε

 



Οι μέρες φωτίζονται από τους στίχους, όπως οι νύχτες απ’ τους φάρους.

Τότε γιατί το χάσμα μεγαλώνει;

Γιατί;

Το χάσμα ανάμεσα στους ποιητές και στην ίδια τη κοινωνία..

Ο ποιητής ιδιωτεύει, γράφει πια για τα δικά του πάθη κι έτσι η ποίηση ματώνει, με άσφαιρα πυρά η μάχη της .

Γιατί η ποίηση είναι τα πάθη του κόσμου, είναι κελάηδισμα που δεν εξηγείται όπως έλεγε ο Βαλερύ, είναι εκείνη που χρεώνεται με τόκους υπερημερίας για τον πόνο των άλλων, όπως έλεγε ο Μαγιακόφσκι.

Ο εκφυλισμός της, η απουσία της από τα μετερίζια των αγώνων για ένα καλύτερο αύριο είναι χαίνουσα πληγή..

Η αμορφωσιά του κόσμου είναι χαίνουσα πληγή..

Παραφράζοντας τη Λένα Παπά, θα λέγαμε ότι η καλοπέραση, ο ιδιωτικός βίος, η εξιδανίκευση της ατομικότητας, η αλλοτρίωση μέσα από την στρεβλή χρήση της τεχνολογίας, η ύφεση των ανθρωπιστικών σπουδών είναι μαχαιριά στης ποίησης το κρουστό κορμί.

Έτσι, οι φονιάδες καιροί επιστρέφουν και ρόδινα μωρά δεν γεννιούνται σε μέλλον μ΄ αστέρια αλλά ισχνά, σκελετωμένα μωρά σε βάρκες που βουλιάζουν πνίγοντάς τα μαζί με τα αστέρια.

Στης ποίησης το κρουστό κορμί, της αδιαφορίας και της αμάθειας η μαχαιριά δεν αναβλύζει ευωδιές φιλιών και μουσική.

Ο γυμνός κι έρημος ετούτος κόσμος πιότερο γυμνός κι έρημος γίνεται.


/////////////////////////////////////////////

Τρύφωνας Παπαλεωνίδας

/////////////////////////////////////////////


Τρίτη 25 Μαρτίου 2025

25η Μαρτίου 1821

 





Γράφει ο Τρύφωνας Παπαλεωνίδας

                               

                                        ........................................


Να πάρουμε μια ανάσα...να καθίσουμε να σκεφθούμε βρε αδερφέ...

Και γιατί σήμερα, ανήμερα 25ης Μαρτίου;

Να σκεφθούμε τα του εαυτού μας πλην όμως να σκεφθούμε καλά, χωρίς βιασύνες κι ευκολίες.

Και τώρα τα δύσκολα..

Μπορούμε να σκεφθούμε χωρίς ιδιοτέλεια;

- χωρίς να επιζητούμε την αναγνώριση;

- χωρίς την επιβεβαίωση από τους άλλους;

- χωρίς το χειροκρότημα;

Μάθαμε στο like βλέπεις και χωρίς αυτό χάνουμε τη γη κάτω από τα πόδια μας.

Και να σκεφθείς ότι όλοι εκείνοι πριν από 200 περίπου χρόνια, άνθρωποι απλοί σαν κι εμάς, θυσιάστηκαν για μας. Άνθρωποι απλοί, άνθρωποι ανώτεροι. Χωρίς like, πολιτικές ορθότητες, πολυπλοκότητες, δικαιωματισμούς. Για τον λαό χωρίς λαϊκισμό.

Ναι..ξέρω, ξέρω..η ζωή προχωράει, εξελίσσεται. Η τεχνολογία, τα social media αποτελούν πραγματικότητα σήμερα.

Τι είδους ζωή όμως; Τι είδους πραγματικότητα;

Να μια καλή ευκαιρία για να κάτσουμε να σκεφθούμε σήμερα.

Για εκείνον που αναζητά την εικόνα, η εικόνα θα είναι η πορεία του.

Για εκείνον που αναζητά το νόημα της λέξης, βάσανα πολλά τον περιμένουν.

Για εκείνον που αναζητά τον αγώνα, ματωμένα πόδια θα 'χει. Επί ασπαλάθων. Δεν υπάρχει άλλο στρατί για την ελευθερία.

Για εκείνον που αναζητά το αντάλλαγμα, να προσέχει. Μην εμφανισθεί ο διάβολος και του ζητήσει γι΄ αντάλλαγμα τη ψυχή του.

Χρόνια πολλά συνέλληνες και κάθε καλό στο σπίτι σας!

Oscars και Ελλάδα

Τα Oscars παραμένουν το ετήσιο, μεγαλειώδες ραντεβού του κινηματογράφου με την ιστορία. Σχεδόν έναν αιώνα τώρα βραβεύονται οι καλύτερες ταιν...